Alimlər öyrənmişlər ki, 1600-cü ildən bəri 150-dən çox vəhşi heyvanların və quşların nəsli tamamilə kəsilmişdir.
Respublikamızın “Qırmızı kitab”ının tərtib olunması üçün 1977-ci ildə qərar verilmişdir. Kitab 1989-cu ildə nəşr olunmuşdur. Bitki və heyvanların “Qırmızı kitab”a düşməsi onların sayının azalmasının qarşısını xeyli almışdır. Respublikamızın “Təbiət gözəli” olan ceyranların sayı indi artaraq 8 min başa çatmışdır. Adı “Qırmızı kitab”a düşən bir çox bitki və heyvanlar isə ciddi surətdə qorunur. Dünyada 20 minə kimi bitki növünün yığılması qadağan olunmuşdur. 600 heyvan növünün qırılmaq təhlükəsi var.

Qırmızı kitaba düşmüş heyvanlar və bitkilər :

Heyvanlar

Bitkilər

Talış qırqovulu Hirkan arıquşu Qara leylək Qıvrımlələk qutan Mərmər cürə Ağquyruq Dəniz qartalı Məzar qartalı Berkut Laçın Turac Forel balığı Təkə Köpgər (qaranaca) Muflon Qagqaz tetrası Qagqaz uları Çöl qartalı Ardıc ağıriyli Şahin Toğlugötürən Çəhrayı qutan Bəzgək Dovdaq Sultan toyuğu Ərsindimdik Qızılqaz Qırmızıdöş qaz Fısıldayan qu Kiçik qu Ceyran Çökəkburun cüllüt Ağquyruq çökəkburun Çöl haçaquyruq cüllütü Turan pələngi Göl pişiyi Ön Asiya bəbiri Zaqafqaziya dağ qoyunu Zaqafqaziya bezoar keçisi Zaqafqaziya qonur ayısı Zolaqlı kaftar Vaşaq Manul pişiyi Adi uzunqanad Cənub nalburnu Enliqulaq bükükdodaq Sarıqlı safsar Suriya sarımsaq qurbağası Adi triton Daraqlı triton Adi (boz) quru qurbağası Kiçik Asiya gürzəsi Eskilon ilan Zaqafqaziya təlxəsi Aralıq dənizi tısbağası Xarabalıq kələzi Qızılı mabuya Zolaqlı çılpaqgöz Ox-ilan Zaqafqaziya takır girdəbaşı Ağ durna Baloban Toğlugötürən Şahin Cek Çay qaraquşu İncədimdik kronşnep (əyridimdik) İlanyeyən Xəzər uları Tetraçalan Türküstan tüviki Qaraqarın bağrıqara Ağboğaz bülbül Səhra qar quşu Dağ keçisi

Hirkan şümşadı Dəmirağac Şabalıdyarpaq palıd Hirkan ənciri Hirkan armudu Xəzər lələyi İkək akasiyası Qafqaz xurması Ürəkyarpaqlı qızılağac Budaqlı danaya Hirkan bigəvəri Eldar şamı Qafqaz rododendron Çoban sarmaşığı Laqodex acıçiçəyi Təmiz kladoxeta Qaraçöhrə Şərg çinarı Qafqaz xədicəgülü Məxməri gərməşov Naxçıvan gəvəni Araz palıdı Xəzər zəfəranı Su zanbağı Qafqaz dəmirağacı

Məlumatlar http://nature.aznet.org saytından.